Οι αιμορροΐδες είναι ένα συχνό πρόβλημα που μπορεί να προκαλέσει ενόχληση, κνησμό, πόνο ή αιμορραγία και να επηρεάσει αρκετά την καθημερινότητα του παθόντα.
Η διατροφή δεν μπορεί να θεραπεύσει από μόνη της τις αιμορροΐδες, μπορεί όμως να βοηθήσει σημαντικά όταν στόχος είναι να διατηρούνται τα κόπρανα μαλακά και να αποφεύγεται η δυσκοιλιότητα και η έντονη προσπάθεια κατά την κένωση.
Και εδώ το σημαντικότερο διατροφικό εργαλείο είναι συνήθως οι φυτικές ίνες.
Γιατί οι φυτικές ίνες βοηθούν στις αιμορροΐδες;
Οι φυτικές ίνες αυξάνουν τον όγκο και επηρεάζουν τη σύσταση των κοπράνων, διευκολύνοντας την κένωση.
Οι σύγχρονες κλινικές οδηγίες για τις αιμορροΐδες συστήνουν ως πρώτη γραμμή αντιμετώπισης την αύξηση των φυτικών ινών και την επαρκή πρόσληψη υγρών, μαζί με καλύτερες συνήθειες στην τουαλέτα. FASCRS
Σε ανασκόπηση επτά τυχαιοποιημένων μελετών με περίπου 380 άτομα, η χρήση φυτικών ινών συνδέθηκε με περίπου 53% μικρότερο κίνδυνο επίμονων συμπτωμάτων, ενώ μειώθηκε και η αιμορραγία. Το όφελος ήταν λιγότερο σαφές για συμπτώματα όπως ο πόνος, ο κνησμός και η πρόπτωση. FASCRS
Άρα οι φυτικές ίνες βοηθούν αλλά δεν είναι πανάκεια για κάθε σύμπτωμα.
Ποιες τροφές έχουν περισσότερες φυτικές ίνες;
Δεν χρειάζεται να αναζητήσουμε κάποιο ειδικό «τρόφιμο για αιμορροΐδες».
Μπορούμε να αυξήσουμε σταδιακά τις φυτικές ίνες μέσα από καθημερινές τροφές όπως,
Φρούτα,
Λαχανικά,
Όσπρια,
Δημητριακά ολικής άλεσης,
Βρώμη,
Πλιγούρι,
Καστανό ρύζι,
Ξηρούς καρπούς και σπόρους.
Για παράδειγμα, ένα αχλάδι ή ένα ακτινίδιο, λίγη βρώμη στο γιαούρτι, όσπρια μέσα στην εβδομάδα και η συχνότερη επιλογή ψωμιού ολικής μπορούν σταδιακά να αυξήσουν την πρόσληψη φυτικών ινών χωρίς να χρειάζεται να αλλάξει όλη η διατροφή από τη μία ημέρα στην άλλη.
Αυξάνουμε τις φυτικές ίνες σταδιακά
Αν η διατροφή σας μέχρι σήμερα ήταν φτωχή σε φυτικές ίνες, μια απότομη μεγάλη αύξηση μπορεί να προκαλέσει φούσκωμα και αέρια.
Γι’ αυτό έχει περισσότερο νόημα να τις αυξάνουμε σταδιακά.
Για παράδειγμα, μπορούμε πρώτα να προσθέσουμε ένα επιπλέον φρούτο ή μια μερίδα λαχανικών, στη συνέχεια να αντικαταστήσουμε μέρος των λευκών δημητριακών με ολικής άλεσης και σταδιακά να αυξήσουμε όσπρια, ξηρούς καρπούς ή σπόρους ανάλογα με την ανοχή μας.
Δεν χρειάζεται να φτάσουμε τον στόχο μέσα σε δύο ημέρες.
Και πόσες φυτικές ίνες χρειαζόμαστε;
Οι γενικές συστάσεις για τους ενήλικες κινούνται περίπου στα 25–30 g φυτικών ινών ημερησίως, ανάλογα με το φύλο, την ηλικία και τις ενεργειακές ανάγκες.
Πιο πρακτικός στόχος είναι να υπάρχουν συστηματικά μέσα στην ημέρα φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης, με ποικιλία.
Αν χρειάζεται συγκεκριμένος υπολογισμός, ιδίως όταν υπάρχει χρόνια δυσκοιλιότητα, ευερέθιστο έντερο ή άλλο γαστρεντερικό πρόβλημα, η ποσότητα καλό είναι να εξατομικεύεται.
Το νερό είναι εξίσου σημαντικό
Όταν αυξάνουμε τις φυτικές ίνες, χρειάζεται να φροντίζουμε και την πρόσληψη υγρών.
Η ανεπαρκής ενυδάτωση μπορεί να δυσκολέψει ακόμη περισσότερο την κένωση, ενώ οι κλινικές οδηγίες για τις αιμορροΐδες συστήνουν επαρκή πρόσληψη τόσο φυτικών ινών όσο και υγρών. FASCRS
Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ένας συγκεκριμένος αριθμός ποτηριών νερού που ταιριάζει σε όλους.
Οι ανάγκες μεταβάλλονται ανάλογα με το σώμα, τη θερμοκρασία, τη φυσική δραστηριότητα και τη συνολική διατροφή.
Περισσότερα σχετικά μπορείτε να διαβάσετε και στο άρθρο «Νερό και ενυδάτωση: πόσο νερό χρειαζόμαστε πραγματικά;».
Πρέπει να αποφεύγω συγκεκριμένα τρόφιμα;
Δεν υπάρχει γενικός κανόνας ότι κάποιος με αιμορροΐδες πρέπει να αποφεύγει ξηρούς καρπούς, σπόρους, καλαμπόκι, κρεμμύδι, σκόρδο, μπρόκολο ή λάχανο.
Αν ένα συγκεκριμένο τρόφιμο σας προκαλεί διάρροια, έντονο φούσκωμα ή άλλη γαστρεντερική ενόχληση, φυσικά έχει νόημα να εξετάσουμε την ατομική σας ανοχή.
Αλλά αυτό είναι διαφορετικό από το να χαρακτηρίζουμε ολόκληρες ομάδες τροφίμων ως «ερεθιστικές για τις αιμορροΐδες».
Το ίδιο ισχύει και για τα πικάντικα τρόφιμα. Αν παρατηρείτε ότι επιδεινώνουν τα δικά σας συμπτώματα, μπορείτε να τα περιορίσετε προσωρινά. Δεν χρειάζεται όμως να αποκλείονται από όλους.
Τι αξίζει περισσότερο να περιορίσω;
Πιο χρήσιμο από μια λίστα απαγορευμένων τροφίμων είναι να δούμε αν μεγάλο μέρος της διατροφής αποτελείται από τρόφιμα με πολύ λίγες φυτικές ίνες, εις βάρος φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και δημητριακών ολικής άλεσης.
Για παράδειγμα, μια καθημερινότητα που βασίζεται κυρίως σε πολύ επεξεργασμένα σνακ, λευκά αρτοσκευάσματα και γεύματα με ελάχιστα φυτικά τρόφιμα μπορεί να δυσκολεύει την επαρκή πρόσληψη φυτικών ινών.
Το ζητούμενο όμως δεν είναι να «απαγορεύσουμε» το τυρί, το κρέας ή το παγωτό επειδή δεν έχουν φυτικές ίνες.
Ένα τρόφιμο δεν χρειάζεται να περιέχει φυτικές ίνες για να έχει θέση στη διατροφή.
Χρειάζεται απλώς το συνολικό διατροφικό μοτίβο να μας δίνει αρκετές.
Εκτός από τη διατροφή, έχει σημασία και το τι κάνουμε στην τουαλέτα
Η έντονη προσπάθεια κατά την κένωση και η παρατεταμένη παραμονή στην τουαλέτα συνδέονται με συμπτωματικές αιμορροΐδες. Οι οδηγίες συστήνουν να αποφεύγουμε το συνεχές σφίξιμο και το να καθόμαστε για μεγάλο χρονικό διάστημα στην τουαλέτα. FASCRS
Με απλά λόγια, δεν χρειάζεται να πιέζουμε το σώμα όταν δεν είναι έτοιμο.
Και ίσως είναι καλή στιγμή να αφήσουμε το κινητό έξω από την τουαλέτα.
Χρειάζεται συμπλήρωμα φυτικών ινών;
Όχι απαραίτητα.
Για πολλούς ανθρώπους οι ανάγκες μπορούν να καλυφθούν μέσα από τη διατροφή.
Σε περιπτώσεις όμως χρόνιας δυσκοιλιότητας ή όταν είναι δύσκολο να επιτευχθεί επαρκής πρόσληψη μόνο από τρόφιμα, μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπλήρωμα φυτικών ινών, όπως psyllium, μετά από κατάλληλη καθοδήγηση.
Το σημαντικό είναι να θυμόμαστε ότι και σε αυτή την περίπτωση η ποσότητα πρέπει να αυξάνεται σταδιακά και να συνοδεύεται από επαρκή υγρά.
Τι μπορεί να περιλαμβάνει μια ημέρα;
Δεν χρειάζεται ειδικό «διαιτολόγιο για αιμορροΐδες».
Μια ημέρα θα μπορούσε, για παράδειγμα, να περιλαμβάνει,
Στο πρωινό γιαούρτι με βρώμη, φρούτο και λίγους ξηρούς καρπούς.
Στο μεσημεριανό φακές ή ρεβίθια με σαλάτα και ψωμί ολικής.
Σνακ φρούτα, όπως αχλάδι ή ακτινίδιο.
Στο βραδινό σαλάτα με λαχανικά, πλιγούρι και κάποια πηγή πρωτεΐνης.
Δεν πρόκειται για «θεραπευτικό μενού». Είναι απλώς ένα παράδειγμα του πώς οι φυτικές ίνες μπορούν να μοιραστούν φυσικά μέσα στην ημέρα.
Πότε χρειάζεται γιατρός;
Η αιμορραγία από το ορθό δεν πρέπει να θεωρείται αυτομάτως αιμορροΐδες.
Οι αιμορροΐδες είναι συχνή αιτία, αλλά υπάρχουν και άλλες καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν αιμορραγία. Οι σύγχρονες οδηγίες αναφέρουν ότι σε επιλεγμένους ασθενείς με αιμορραγία χρειάζεται περαιτέρω ενδοσκοπικός έλεγχος, ενώ επίμονη αιμορραγία, αλλαγή στις συνήθειες του εντέρου ή άλλα συμπτώματα χρειάζονται ιατρική αξιολόγηση. FASCRS
Ιατρική εκτίμηση χρειάζεται επίσης όταν υπάρχει έντονος ή επίμονος πόνος, σημαντική αιμορραγία, νέα ή επίμονη αλλαγή στις κενώσεις ή όταν τα συμπτώματα δεν βελτιώνονται.
Τι να κρατήσουμε;
Αν έπρεπε να συνοψίσουμε τη διατροφή για τις αιμορροΐδες σε λίγες γραμμές, θα ήταν αυτές,
- Περισσότερες φυτικές ίνες, σταδιακά στο διαιτολόγιο,
- Επαρκή υγρά,
- Λιγότερη πίεση κατά την κένωση,
- Όχι αχρείαστες λίστες απαγορευμένων τροφίμων.
Και κυρίως, αν υπάρχει αιμορραγία ή επίμονο σύμπτωμα, δεν προσπαθούμε να το λύσουμε μόνο αλλάζοντας το πρωινό μας.
Η διατροφή μπορεί να αποτελέσει σημαντικό μέρος της αντιμετώπισης αλλά δεν αντικαθιστά την κατάλληλη ιατρική αξιολόγηση.
Τελευταία ενημέρωση Οκτώβριος 2026