Τα συμπληρώματα διατροφής που υπόσχονται απώλεια βάρους κυκλοφορούν ευρέως στην αγορά. Άλλα διαφημίζονται ως «λιποδιαλύτες», άλλα ως προϊόντα που μειώνουν την όρεξη ή επιταχύνουν τον μεταβολισμό.

Πόσο αποτελεσματικά είναι, όμως, στην πραγματικότητα; Και κυρίως, πόσο ασφαλής είναι η χρήση τους;

Παρά τις ελκυστικές υποσχέσεις, για τα περισσότερα συμπληρώματα αδυνατίσματος τα επιστημονικά δεδομένα είναι περιορισμένα ή δεν δείχνουν ουσιαστικό όφελος στην απώλεια βάρους.

Ας δούμε τι γνωρίζουμε για ορισμένα από τα πιο συνηθισμένα συστατικά και τι χρειάζεται να προσέχουμε πριν επιλέξουμε ένα τέτοιο προϊόν.

Πώς υποτίθεται ότι λειτουργούν τα συμπληρώματα αδυνατίσματος;

Τα προϊόντα αυτά μπορεί να περιέχουν ένα ή περισσότερα συστατικά που προβάλλονται ως βοηθητικά στην απώλεια βάρους.

Οι συνηθέστεροι ισχυρισμοί αφορούν

Την αύξηση της ενεργειακής δαπάνης ή της λεγόμενης «καύσης λίπους».
Τη μείωση της όρεξης.
Την ενίσχυση του αισθήματος κορεσμού.
Τον περιορισμό της απορρόφησης ορισμένων θρεπτικών συστατικών.

Ωστόσο, ένας πιθανός μηχανισμός δράσης στο εργαστήριο δεν σημαίνει απαραίτητα ότι ένα συστατικό προκαλεί σημαντική απώλεια βάρους στους ανθρώπους.

Επιπλέον, αρκετές μελέτες είναι μικρές, βραχυπρόθεσμες ή εξετάζουν συνδυασμούς συστατικών. Έτσι, συχνά δεν γνωρίζουμε ποιο συστατικό ευθύνεται για ένα αποτέλεσμα ή αν το αποτέλεσμα μπορεί να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα.

Ποια συμπληρώματα έχουν μελετηθεί για την απώλεια βάρους;

Καφεΐνη

Η καφεΐνη μπορεί να αυξήσει προσωρινά την ενεργειακή δαπάνη και να επηρεάσει την οξείδωση του λίπους.

Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι η λήψη ενός συμπληρώματος καφεΐνης οδηγεί σε ουσιαστική ή μακροχρόνια απώλεια βάρους.

Επιπλέον, η υψηλή πρόσληψη καφεΐνης μπορεί να προκαλέσει νευρικότητα, αϋπνία, ταχυκαρδία και άλλες ανεπιθύμητες ενέργειες.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν ένα προϊόν συνδυάζει καφεΐνη με άλλα διεγερτικά συστατικά.

Πράσινο τσάι και εκχύλισμα πράσινου τσαγιού

Το πράσινο τσάι περιέχει κατεχίνες και, συνήθως, καφεΐνη.

Οι μελέτες έχουν εξετάσει κατά πόσο αυτά τα συστατικά μπορούν να επηρεάσουν το σωματικό βάρος. Τα αποτελέσματα δείχνουν, στην καλύτερη περίπτωση, μικρές επιδράσεις που δεν δικαιολογούν τις υπερβολικές υποσχέσεις πολλών προϊόντων.

Είναι σημαντικό να ξεχωρίζουμε το πράσινο τσάι ως ρόφημα από τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα.

Τα εκχυλίσματα πράσινου τσαγιού, ιδιαίτερα σε υψηλές δόσεις, έχουν συνδεθεί με περιπτώσεις ηπατικής βλάβης.

Garcinia cambogia

Η Garcinia cambogia περιέχει υδροξυκιτρικό οξύ και προωθείται συχνά ως συστατικό που περιορίζει την όρεξη ή τη δημιουργία λίπους.

Ωστόσο, οι κλινικές μελέτες δείχνουν ελάχιστη έως καθόλου ουσιαστική επίδραση στο σωματικό βάρος.

Παράλληλα, έχουν αναφερθεί σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες, συμπεριλαμβανομένης της ηπατικής βλάβης.

Επομένως, δεν αποτελεί μια τεκμηριωμένη και ακίνδυνη επιλογή για την απώλεια βάρους.

L-καρνιτίνη

Η καρνιτίνη συμμετέχει στη μεταφορά λιπαρών οξέων μέσα στα κύτταρα, όπου μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή ενέργειας.

Αυτός ο φυσιολογικός της ρόλος δεν σημαίνει ότι η επιπλέον λήψη της οδηγεί αυτομάτως σε μεγαλύτερη απώλεια λίπους.

Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει μικρές μεταβολές στο σωματικό βάρος, όμως η κλινική σημασία τους είναι περιορισμένη και τα αποτελέσματα δεν είναι ίδια για όλους.

Η λήψη της μπορεί επίσης να προκαλέσει γαστρεντερικές ενοχλήσεις.

Χρώμιο

Το χρώμιο έχει μελετηθεί για πιθανές επιδράσεις στον μεταβολισμό της γλυκόζης και στη σύσταση του σώματος.

Ωστόσο, τα αποτελέσματα των μελετών για την απώλεια βάρους είναι μικρά και δεν υποστηρίζουν τη χρήση του ως αποτελεσματικού συμπληρώματος αδυνατίσματος.

Συζευγμένο λινελαϊκό οξύ (CLA)

Το CLA προωθείται συχνά με τον ισχυρισμό ότι συμβάλλει στη μείωση του σωματικού λίπους.

Τα διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι, ακόμη κι όταν παρατηρούνται αλλαγές, αυτές είναι συνήθως μικρές.

Έχουν επίσης αναφερθεί γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες και προβληματισμοί σχετικά με ορισμένους μεταβολικούς δείκτες.

Γλυκομαννάνη

Η γλυκομαννάνη είναι μια διαλυτή φυτική ίνα που απορροφά νερό και μπορεί να συμβάλει στο αίσθημα πληρότητας.

Παρότι υπάρχουν συγκεκριμένοι εγκεκριμένοι ισχυρισμοί στην Ευρωπαϊκή Ένωση για τη γλυκομαννάνη στο πλαίσιο δίαιτας περιορισμένων θερμίδων και υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις χρήσης, αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε προϊόν ή τρόπος λήψης είναι αποτελεσματικός και ασφαλής.

Οι κλινικές μελέτες συνολικά δεν δείχνουν σταθερά σημαντική απώλεια βάρους.

Επιπλέον, η λήψη της χωρίς επαρκή ποσότητα νερού μπορεί να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, ιδιαίτερα σε άτομα με δυσκολία στην κατάποση.

Προβιοτικά

Το εντερικό μικροβίωμα αποτελεί αντικείμενο έντονης επιστημονικής έρευνας σε σχέση με το σωματικό βάρος και τον μεταβολισμό.

Ωστόσο, δεν μπορούμε να θεωρούμε ότι όλα τα προβιοτικά έχουν την ίδια δράση.

Οι επιδράσεις εξαρτώνται από τα συγκεκριμένα στελέχη, τις δόσεις και τα χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων στις μελέτες.

Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχουν επαρκή δεδομένα ώστε να προτείνουμε γενικά τα προβιοτικά ως λύση για την απώλεια βάρους.

Είναι ασφαλή τα συμπληρώματα αδυνατίσματος;

Το γεγονός ότι ένα προϊόν χαρακτηρίζεται «φυσικό» ή «φυτικό» δεν σημαίνει ότι είναι απαραίτητα ασφαλές.

Ορισμένα συμπληρώματα μπορεί να περιέχουν διεγερτικά συστατικά, να αλληλεπιδρούν με φάρμακα ή να προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες.

Επιπλέον, έχουν εντοπιστεί στην αγορά προϊόντα αδυνατίσματος με μη δηλωμένες φαρμακευτικές ουσίες.

Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται σε προϊόντα που υπόσχονται

Πολύ γρήγορη απώλεια βάρους.
«Καύση λίπους» χωρίς αλλαγές στις συνήθειες.
Αποτελέσματα χωρίς καμία ανεπιθύμητη ενέργεια.
«Αποτοξίνωση» ή εντυπωσιακή μείωση πόντων σε λίγες ημέρες.

Αυτοί οι ισχυρισμοί δεν αποτελούν επιστημονική απόδειξη αποτελεσματικότητας.

Αν λαμβάνετε φαρμακευτική αγωγή, έχετε κάποιο πρόβλημα υγείας ή βρίσκεστε σε εγκυμοσύνη ή θηλασμό, η χρήση συμπληρωμάτων χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή και προηγούμενη αξιολόγηση από επαγγελματία υγείας.

Χρειάζονται συμπληρώματα για να χάσουμε βάρος;

Όχι. Τα συμπληρώματα αδυνατίσματος δεν είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την απώλεια βάρους.

Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα τα συμπληρώματα διατροφής είναι άχρηστα.

Υπάρχουν περιπτώσεις στις οποίες ένα συμπλήρωμα μπορεί να είναι χρήσιμο για την κάλυψη συγκεκριμένων διατροφικών αναγκών ή την αντιμετώπιση μιας διαγνωσμένης ανεπάρκειας.

Αυτό, όμως, είναι διαφορετικό από τη λήψη ενός προϊόντος με την προσδοκία ότι θα επιταχύνει σημαντικά την απώλεια λίπους.

Για τη διαχείριση του σωματικού βάρους, μεγαλύτερη σημασία έχουν η επαρκής και ισορροπημένη διατροφή, η σωματική δραστηριότητα, ο ύπνος και η δημιουργία συνηθειών που μπορούν να διατηρηθούν.

Η εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη βοηθά να οργανώσουμε αυτές τις αλλαγές χωρίς περιττούς περιορισμούς και χωρίς να βασιζόμαστε σε αμφίβολες υποσχέσεις.

Συχνές ερωτήσεις

Υπάρχει κάποιο συμπλήρωμα που καίει το λίπος στην κοιλιά;

Δεν υπάρχουν αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα ότι κάποιο συμπλήρωμα μπορεί να προκαλέσει στοχευμένη απώλεια λίπους από την κοιλιά.

Η κατανομή και η μεταβολή του σωματικού λίπους επηρεάζονται από πολλούς παράγοντες και δεν μπορούμε να επιλέξουμε το σημείο από το οποίο θα χαθεί λίπος.

Τα φυτικά συμπληρώματα είναι πιο ασφαλή;

Όχι απαραίτητα. Φυτικά εκχυλίσματα μπορούν επίσης να προκαλέσουν παρενέργειες ή να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα.

Η ασφάλεια εξαρτάται από το συγκεκριμένο συστατικό, τη δόση, την ποιότητα του προϊόντος και την κατάσταση της υγείας του ανθρώπου που το λαμβάνει.

Αν ένα συμπλήρωμα πωλείται νόμιμα, σημαίνει ότι έχει αποδειχθεί πως αδυνατίζει;

Όχι. Η κυκλοφορία ενός συμπληρώματος διατροφής δεν σημαίνει ότι έχει αξιολογηθεί και εγκριθεί ως αποτελεσματική θεραπεία απώλειας βάρους.

Οι ισχυρισμοί υγείας στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες, αλλά αυτό δεν ισοδυναμεί με έγκριση ενός συμπληρώματος ως φαρμάκου.

Τροφή για σκέψη

Όταν προσπαθούμε να αλλάξουμε το βάρος μας, είναι κατανοητό να αναζητούμε κάτι που θα κάνει τη διαδικασία πιο εύκολη.

Ωστόσο, ένα προϊόν που υπόσχεται γρήγορα αποτελέσματα δεν είναι απαραίτητα αποτελεσματικό ή ασφαλές.

Πριν επενδύσετε σε ένα συμπλήρωμα, αξίζει να αναρωτηθείτε: Υπάρχουν αξιόπιστα δεδομένα ότι λειτουργεί; Είναι ασφαλές για εμένα; Το χρειάζομαι πραγματικά;

Η φροντίδα του σώματός μας δεν χρειάζεται να βασίζεται σε εντυπωσιακές υποσχέσεις.

Χρειάζεται ενημέρωση, εξατομίκευση και επιλογές που έχουν νόημα για τη δική μας υγεία.

Συμπληρώματα διατροφής για την απώλεια βάρους. Τι ισχύει;